Apothekers

Ontdek de voordelen van Sofiadis Link

Labo's

Maak deel uit van ons netwerk Link

Kies uw taal

Vul je tank met verdedigingsmechanismen

Met zijn barre weersomstandigheden en seizoensgebonden ziektes (verkoudheid, keelpijn, griep, buikgriep,…) stelt de winter uw lichaam op de proef. De beste verdediging blijft uw immuunstelsel.

Essentieel voor het leven
Het immuunsysteem beschermt ons echter niet enkel tegen winterziektes. Het is onze algemene verdediging, dus ook tegen andere, ernstige ziektes. Laat ons twee voorbeelden nemen.

  • Het waterpokkenvirus sluimert bij alle personen die deze ziekte ooit hadden. Het virus kan, als ons immuunsysteem verzwakt is, zichzelf reactiveren tot gordelroos, met ondraaglijke pijn als gevolg.
  • Een verminderde weerstand opent ook de deur voor de ontwikkeling van kankers. Er zijn verschillende oorzaken voor kanker, maar ze zijn allemaal te herleiden tot het ontstaan en de ontwikkeling van abnormale cellen (tumoren). Ons immuunsysteem is voldoende uitgerust om deze tumoren te verwijderen, maar een verzwakt immuunsysteem heeft onvoldoende kracht om te reageren waardoor de tumoren zich blijven ontwikkelen. 

Werking
Ons organisme is uitgerust met diverse verdedigingsmiddelen tegen interne storingen (o.a. de kankercellen), maar ook tegen aanvallen van externe indringers: bacteriën, virussen, parasieten,… maar ook tegen vreemde lichamen zoals een splinter of een getransplanteerd orgaan. Deze verdedigingsmiddelen of –mechanismen zijn complex, we beperken ons hier dus tot een vereenvoudigde weergave.

Het lichaam heeft twee types van immuunreacties. De niet-specifieke afweer komt in de eerste lijn voor via de fysieke barrières (huid, slijmvliezen, darmwand,…) en bestaan daarnaast uit cellen en stoffen die zich niet specifiek richten tegen een ziekteverwekker, ontsteking… Het niet-specifiek systeem is 24/24u actief en kan binnen enkele minuten reageren. Vier uur later zijn 99% van de ziekteverwekkers geëlimineerd.

Het gebrek aan specialisatie van dit primaire systeem, zorgt er soms voor dat het inefficiënt is ten opzichte van sommige stoffen. Omwille van deze reden hebben we een tweede verdedigingslinie waar lymfocyten (een type witte bloedcel) de indringers op een gerichte manier aanvallen. Een dergelijke, specifieke reactie duurt langer aangezien de indringer moet worden geïdentificeerd en er een manier moet worden gevonden om de aanval op te heffen en er moeten ook antistoffen worden aangemaakt. Gemiddeld zal het vier dagen duren alvorens de specifieke afweer actief is. Als de infectie snel en hevig is, kan het immuunsysteem overweldigd worden en is het niet in staat zich effectief te verzetten tegen de aanval. Een geneesmiddel brengt dan soelaas, binnen de grenzen van haar mogelijkheden uiteraard. Eens de aanvaller geëlimineerd is, neemt de specifieke afweer af. Sommige lymfocieten ‘onthouden’ het type van aanval en kunnen zo sneller reageren in het geval van herval.

Vaccin
Het is op dit principe dat men zich beroept voor vaccins. Men injecteert verzwakte of inactieve bacteriën in het lichaam zodat het lichaam verplicht wordt antistoffen aan te maken en het klaar is om snel te reageren indien nodig. Een vaccin kan actief zijn gedurende een heel leven (mazelen, bof, rode hond,…) of slechts tijdelijk (griep, tetanus, difterie,…) waardoor herhalingen noodzakelijk zijn.

Een andere techniek, serumtherapie, bestaat erin om specifieke antilichamen, die geproduceerd werden door een ander organisme (mens of dier), in te brengen. De immuniteit is onmiddellijk, maar van erg korte duur.

Immuundeficiëntie

Een vertraagd immuunsysteem zal u aan een groter aantal ziekten met ernstigere gevolgen blootstellen. In dezelfde omstandigheden zal iemand met een krachtig immuunsysteem probleemloos voorbij een epidemie geloodst worden, terwijl iemand met een minder sterk immuunsysteem sneller ziek zal worden. U kan reageren op de effectiviteit van uw immuunsysteem door het te stimuleren of te deprimeren...

Positieve factoren
Door een natuurlijke en evenwichtige voeding, door je nachtrust te respecteren, door een harmonieuze en rustgevende relatie te onderhouden met uw omgeving, bevordert men het immuunsysteem.

Regelmatig de handen wassen na een toiletbezoek en voor het eten is belangrijk om de inname van ziektekiemen te beperken.

Het is ook essentieel om blootstelling aan vervuiling of schadelijke producten zo veel mogelijk te vermijden: gifstoffen (huishoudelijke chemische schoonmaakmiddelen, insecticiden,…), luchtverontreinigende externe stoffen (smog,…), maar ook intern (tabaksrook, schimmels,…).

U kan uw immuunsysteem ook een boost geven door bepaalde voedingssupplementen in te nemen. Ginseng wordt al lang gebruikt in de traditionele Chinese geneeskunde en wordt nu ook erkend als algemeen tonicum, dat bijdraagt tot de verbetering van vele fysiologische en immuun functies. Sommige probiotica (gunstige bacteriën) helpen eveneens om het immuunsysteem te verbeteren door de productie van verschillende antilichamen te stimuleren. Uw arts of apotheker kan u hierover advies geven.

Negatieve factoren
Een onevenwichtig voeding (in kwantiteit of kwaliteit) is de belangrijkste oorzaak van immuundeficiëntie. Ook volgende factoren hebben een negatief effect: stress, roken, obesitas, fysieke inactiviteit of overbelasting, slaapgebrek, bepaalde ziekten (diabetes, ADIS, longziektes, hartproblemen, nierziektes,…) evenals de bijwerkingen van bepaalde medicijnen of behandelingen (chemotherapie, cortisonen,…), Röntgenfoto’s,…

Symptomen van een immuundeficiëntie
Volgende symptomen moeten u alarmeren en motiveren uw arts te raadplegen: dunner worden van de huid, droge slijmvliezen, aanhoudende vermoeidheid, verhoogde gevoeligheid voor infecties (verkoudheden, infecties van de urinewegen, huiduitslag, hardnekkige wratten,…), wonden die veel tijd in beslag nemen om te genezen.

Immuniteit neemt af met de ouderdom
Dankzij de vooruitgang op medisch en hygiënisch vlak en de verbetering van de voedingsmiddelen is de levensverwachting de afgelopen 150 jaar toegenomen met 40 jaar. De natuur had een actieve immuniteit tot het einde van ons leven voorzien, maar de verdubbeling van het leven op een relatief korte periode heeft het systeem niet veel tijd gelaten zich aan te passen en effectief te zijn.

Tips om uw immuniteit te onderhouden

  • Blijf gehydrateerd: drink veel water zodat het neusslijmvlies niet uitdroogt en zijn rol kan blijven spelen als barrière tegen ziektekiemen.
  • Eet eiwitten: ze stimuleren de aanmaak van antilichamen die de infecties bestrijden. Voorzie 1 gram eiwitten per kilogram lichaamsgewicht.
  • Denk aan voedingssupplementen: zij kunnen eventuele tekorten van essentiële voedingsstoffen opvangen. Vitamine A, B6, C en E zijn krachtige, stimulerende middelen voor het immuunsysteem. Hetzelfde geldt voor spoorelementen zoals zink en selenium.
  • Wees hygiënisch: was uw handen regelmatig met water en zeep.
  • Geef uw infectie (griep, diarree,…) niet door aan anderen, zonder jezelf af.
  • Slaap voldoende: een goede nachtrust is essentieel voor de versterking van het immuunsysteem.
  • Lach! Lachen en een goed humeur dragen bij tot een goede immuniteit, terwijl negatieve emoties (angst, depressie, stress, woede,…) onze defensiecapaciteiten verminderen.
  • Zorg voor een gezond gewicht: overgewicht en obesitas verminderen het immuunsysteem.
  • Verschoon en verzorg je wonden: laat elke ernstige wonde nakijken door een arts.